Những chuyển biến từ nhận thức và hành động

Ðược coi là một trong những "điểm nóng" gây ô nhiềm môi trường, Công ty Xu-pe Phốt-phát và Hóa chất Lâm Thao nằm trên địa bàn huyện Lâm Thao chuyên sản xuất, kinh doanh các loại phân bón, hóa chất phục vụ nông nghiệp, công nghiệp và quốc phòng. Công ty được xây dựng và đi vào hoạt động từ năm 1962, đến nay nhiều thiết bị sản xuất đã lạc hậu, xuống cấp. Vào những năm 2004, 2005 trên địa bàn xã Thạch Sơn (nằm cạnh công ty) xuất hiện nhiều người dân tử vong vì bệnh ung thư. Mặc dù chưa có những nghiên cứu và kết luận chính xác nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên song dư luận hoài nghi và cho rằng, nguồn nước, không khí tại đây bị ô nhiễm nặng là nguyên nhân gây nên mầm mống ung thư ở Thạch Sơn. Nhiều đoàn kiểm tra của Trung ương và tỉnh Phú Thọ về làm việc và yêu cầu công ty phải đầu tư xây dựng lại hệ thống nước thải bảo đảm môi trường. Lãnh đạo Công ty Xu-pe Phốt-phát và Hóa chất Lâm Thao cam kết và tập trung nguồn lực, từng bước đổi mới thiết bị công nghệ sản xuất; trong đó chú trọng đến đầu tư, cải tạo lại hệ thống xử lý nước thải, khí thải và chất thải rắn. Phó Giám đốc công ty Tạ Ðức Lương, cho biết: Từ năm 2006 đến nay, công ty đầu tư 47 tỷ đồng xây dựng dự án tuần hoàn nước thải sản xuất và nước thải sinh hoạt gồm ba hạng mục; về xử lý khí thải, bụi thải, công ty đã đầu tư hai dự án cải tạo chuyển đổi công nghệ dây chuyền a-xít số 1, số 2 từ tiếp xúc đơn hấp thụ một lần sang tiếp xúc kép hấp thụ hai lần, nhằm xử lý khí thải SO2, SO3, trị giá hai công trình hơn 40 tỷ đồng. Hiện nay lượng xỉ pyrits còn tồn đọng khoảng 30 nghìn tấn, hiện công ty cho xây dựng hệ thống tường bao chung quanh đã hạn chế cao nhất tình trạng xỉ ngấm theo nguồn nước chảy ra bên ngoài. Thời gian tới, công ty tiếp tục quan tâm đầu tư để cải thiện môi trường và đầu tư nhiều hơn cho công tác xử lý chất thải, bảo đảm môi trường trong sạch gắn với phát triển bền vững.

Nằm trong Quyết định 64/2003 của Thủ tướng Chính phủ, trên địa bàn tỉnh Phú Thọ có bảy cơ sở nằm trong danh sách phải xử lý triệt để về môi trường là: Tổng công ty Giấy Việt Nam, Công ty cổ phần Dệt Vĩnh Phú, Công ty TNHH một thành viên PăngRim Neotex, Công ty Giấy Lửa Việt, Công ty Bia rượu Viger, Bệnh viện đa khoa khu vực Phú Thọ và Bệnh viện đa khoa tỉnh. Cùng với Công ty bia rượu Viger Việt Trì hoàn thành hệ thống xử lý nước thải và xin rút khỏi Quyết định 64, trong những năm qua, Tổng công ty giấy Việt Nam đầu tư gần 100 tỷ đồng để cải tạo, xây dựng lại hệ thống xử lý nước thải, khí thải. Trong đó công ty đã chú trọng cải tạo công nghệ tẩy trắng bột giấy, xây dựng mới xưởng xử lý nước thải vi sinh bùn hoạt tính có thể xử lý hơn 90% hàm lượng BOD, hơn 80% số hàm lượng COD và hơn 85% số hàm lượng TSS có trong nước thải. Trong xử lý khí thải, công ty đã thay thế hệ thống chưng bốc dịch đen đã giảm được hơn 90% lượng khí mang mùi trong khói thải... Ngoài ra, Công ty PăngRim Neotex 100% vốn nước ngoài đã được UBND tỉnh cấp bổ sung đất để xây dựng hệ thống xử lý nước thải mới; Công ty Dệt Vĩnh Phú đầu tư ba tỷ đồng xây dựng hệ thống xử lý nước thải; từ nguồn vốn của tỉnh và trung ương, Bệnh viện đa khoa tỉnh đầu tư 12 tỷ đồng xây dựng hệ thống xử lý chất thải lỏng và lò đốt rác... Hiện các đơn vị đều cố gắng hoàn thiện hệ thống xử lý môi trường và cam kết hoàn thành trong năm 2009.

Nhiều biện pháp quyết liệt

Thực hiện Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh Phú Thọ ban hành nhiều văn bản, trong đó tỉnh đã ban hành chiến lược Bảo vệ môi trường đến năm 2015. Ðồng thời tăng cường nguồn lực, tạo điều kiện thuận lợi về vốn, diện tích đất cho các doanh nghiệp vừa mở rộng sản xuất gắn với khắc phục và xử lý môi trường. Tỉnh còn chỉ đạo các ngành, các địa phương tập trung xử lý và giải quyết các điểm nóng về ô nhiễm môi trường, xây dựng năng lực ứng cứu sự cố về môi trường để kịp thời khắc phục hậu quả do ô nhiễm môi trường; chấn chỉnh công tác bảo vệ môi trường trong hoạt động khoáng sản, yêu cầu 59 đơn vị, doanh nghiệp hoạt động khoáng sản nộp quỹ phục hồi môi trường; củng cố tổ chức, bộ máy cán bộ quản lý môi trường, đầu tư nâng cao năng lực của trung tâm quan trắc và bảo vệ môi trường đạt chuẩn quốc gia; tăng cường đầu tư kinh phí và nguồn lực cho công tác bảo vệ môi trường với số tiền hơn 125 tỷ đồng; tiếp tục kiểm tra và đưa vào danh sách để bắt buộc xử lý triệt để ô nhiễm đối với các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng...

UBND tỉnh giao Sở Tài nguyên và Môi trường (TN và MT) là cơ quan thường trực phối hợp các ngành chức năng địa phương triển khai các biện pháp và tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, đôn đốc, xử phạt đối với các đơn vị gây ô nhiễm môi trường hoặc triển khai chậm theo Quyết định 64. Phó Giám đốc Sở TN và MT Phú Thọ Trần Xuân Hải cho biết: Cùng với việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho các chủ doanh nghiệp, chúng tôi còn tăng cường kiểm tra giám sát việc đầu tư lắp đặt các thiết bị xử lý chất thải và thực hiện các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường; tổ chức nhiều đoàn, nhiều đợt kiểm tra đột xuất tại 338 đơn vị doanh nghiệp, đã phát hiện và tiến hành xử phạt các đơn vị, doanh nghiệp với số tiền hơn 500 triệu đồng; yêu cầu các đơn vị từng bước đổi mới thiết bị, đầu tư hệ thống xử lý khói, bụi, nước thải, trong đó đã đình chỉ hai đơn vị gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, buộc tạm dừng sản xuất để khắc phục là Công ty TNHH MiWon Việt Nam và Công ty TNHH chế biến khoáng sản Khải Hoàn; kiểm tra và yêu cầu 35 cơ sở gây ô nhiễm môi trường theo kiến nghị của cử tri và phản ánh của nhân dân khẩn trương khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường. Về các điểm nóng gây ô nhiễm môi trường, thời gian tới, tỉnh tiếp tục đôn đốc các đơn vị, doanh nghiệp khẩn trương hoàn thiện các hạng mục công trình xử lý ô nhiễm môi trường, bảo đảm đúng tiến độ như cam kết với tỉnh. Với những cố gắng, nỗ lực của tỉnh, đến nay tình trạng ô nhiễm trên địa bàn tỉnh có bước chuyển biến đáng kể, nhận thức của cộng đồng, doanh nghiệp ngày càng được nâng cao, những điểm nóng về ô nhiễm môi trường giảm đáng kể. Tuy nhiên, Phú Thọ vẫn còn là tỉnh nghèo, việc đầu tư cơ sở hạ tầng xử lý môi trường chưa được đồng bộ, nước thải, khí thải và chất thải rắn tại các đô thị, khu công nghiệp chưa được đầu tư, xử lý triệt để. Ðây cũng là thách thức đối với Phú Thọ trong những năm tới.

Bảo Hân