Trong những năm qua, cùng với sự phát triển chung của đất nước nền kinh tế Việt Nam đã có những bước tăng trưởng đáng phấn khởi. Với đường lối chủ động hội nhập kinh tế, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, khuyến khích đầu tư trong nước, xuất hiện ngày càng nhiều nhà máy, xí nghiệp, khu chế xuất, khu công nghiệp trên phạm vi rộng khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước.

Mặt khác, sự phát triển mạnh mẽ của các cơ sở sản xuất cũng ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường. Lợi nhuận và áp lực cạnh tranh đã khiến nhiều doanh nghiệp sử dụng các công nghệ không thân thiện với môi trường để giảm chi phí sản xuất hoặc xử lý không triệt để chất thải, thậm trí thải trực tiếp ra môi trường, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến tài sản, sức khỏe và tính mạng của các cộng đồng dân cư.

Để tăng cường công tác bảo vệ môi trường, phát triển bền vững đất nước, Bộ Chính trị đã ra Nghị quyết số 41/-NQ/TƯ về bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Nhà nước đã ban hành luật bảo vệ môi trường 2005; Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg ngày 22 tháng 4 năm 2003 về việc xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng. Tuy vậy, việc triển khai thực hiện Quyết định của Thủ tướng Chính phủ cũng đang gặp phải những rào cản thực tế. Điều đó có thể liên quan đến những khó khăn cụ thể của các doanh nghiệp, lợi ích của nhà đầu tư, đồng thời quan hệ tới lợi ích của các nhóm đối tượng khác, như người lao động trong doanh nghiệp, nhóm dân cư cung cấp nguyên liệu cho các xí nghiệp.

Xuất phát từ thực tế nói trên, với sự phối hợp và sự giúp đỡ của một số cơ quan, ngày 26 tháng 1 năm 2010, Hội Nước sạch và Môi trường Việt Nam đã tổ chức diễn đàn "Đối thoại trực tiếp giữa các bên liên quan trong việc xử lý cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng". Tham dự hội thảo có đại diện của các cơ quan ban nghành đoàn thể có liên quan như Hội Nông Dân; Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Quốc hội; Tổng cục Môi trường - Bộ Tài nguyên và môi trường; Viện chiến lược, chính sách tài nguyên và môi trường - Bộ Tài nguyên Môi trường; Trung tâm Quốc gia Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn - Bộ Nông nghiệp; Hiệp hội doanh nghiệp vừa và nhỏ; UBND tỉnh Đồng Nai, Sở Tài nguyên môi trường tỉnh Đồng Nai...

Mục đích của hội thảo là tạo diễn đàn để các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư, các chuyên gia trao đổi, thảo luận về vai trò, trách nhiệm, tác động đối với các bên liên quan từ việc ô nhiễm, suy thoái môi trường và đưa ra định hướng hoàn thiện chính sách, pháp luật về bảo vệ lợi ích của các nhóm xã hội, cộng đồng dân cư bị thiệt hại do ô nhiễm, suy thoái môi trường và bị ảnh hưởng từ việc xử lý các cơ sở gây ô nhiễm môi trường.

Hội thảo tập trung thảo luận 3 nhóm vấn đề:

1. Các thiệt hại và cơ chế bồi thường thiệt hại do các cơ sở gây ô nhiễm môi trường gây ra.

2. Ảnh hưởng nhìn từ góc độ kinh tế - xã hội đến doanh nghiệp và các nhóm đối tượng có lợi ích liên quan từ việc xử lý các cơ sở gây ô nhiễm môi trường.

3. Hoàn thiện cơ chế, chính sách, phát luật bảo vệ lợi ích các nhóm xã hội và cộng đồng bị thiệt hại từ ô nhiễm, suy thoái môi trường và việc xử lý các cơ sở gây ô nhiễm môi trường.

Kết quả của Hội thảo sẽ được tổng hợp thành những kiến nghị cụ thể về việc hoàn thiện chính sách pháp luật gửi tới các cơ quan Đảng và Nhà nước.

An Bình